Граматика · A2–B1
Robić czy zrobić?
Майже кожне польське дієслово має пару: robić і zrobić, pisać і napisać. Як і в українській, одне означає процес, друге — результат. Спершу таблиця, потім короткий текст, щоб перевірити себе.
Недоконаний вид: robić, pisać, czytać
Дія триває, важливий сам процес: długo, cały dzień, przez godzinę.
Cały wieczór czytałam. Przez godzinę gotowała obiad.
Дія повторюється: często, zwykle, codziennie, zawsze.
Codziennie biegam. Często dzwonił do mamy.
Теперішній час буває лише в недоконаного виду.
Teraz gotuję obiad. Właśnie jem śniadanie.
Майбутній час: będę + недоконаний вид.
Jutro będę pracować. Będziemy się spotykać.
З доконаним видом będę не вживаємо: не «będę zrobić».
Доконаний вид: zrobić, napisać, przeczytać
Дія завершена, є результат: już, wreszcie, w końcu.
Już zjadłam. W końcu sprzedał samochód.
Але в питаннях з już часто буває й недоконаний: Jadłeś już obiad? І в теперішньому часі: Już idę!
Одноразова, часто раптова дія: nagle, raz.
Nagle zgasło światło. Raz spóźnił się na pociąg.
Форма теперішнього часу означає майбутнє.
Jutro to zrobię. Napiszę wieczorem.
Тому «zrobię» — це «зроблю», а не «роблю».
Пари, які варто знати.
robić — zrobić, pisać — napisać, czytać — przeczytać, kupować — kupić, brać — wziąć, mówić — powiedzieć, oglądać — obejrzeć
Перевір себе
Виберіть правильну літеру в кожному пропуску. Пояснення до всіх відповідей з'являться після перевірки.
Pracowity tydzień
W zeszłym tygodniu Tomek codziennie od rana do wieczora 1 pracę magisterską. W piątek wreszcie ją 2. Wieczorem długo 3 seriale, a w sobotę rano w końcu 4 nowy telefon. Po południu ten telefon nagle 5. To była mama. — 6 już mleko, o które cię prosiłam? — zapytała. — Jeszcze nie. Właśnie 7 listę — odpowiedział Tomek. Potem przez godzinę 8 mieszkanie, a na koniec szybko 9 prysznic. Teraz 10 książkę o Krakowie. Obiecał sobie, że 11 ją do końca miesiąca. Przy czytaniu zawsze 12 kawę bez cukru. Od przyszłego tygodnia będzie się 13 hiszpańskiego.
- pisał
Codziennie, od rana do wieczora — дія повторювалась і тривала, тому недоконаний вид: pisał. - skończył
Wreszcie — є результат, робота завершена. Доконаний вид: skończył. - oglądał
Długo — важливий процес, тому недоконаний вид: oglądał. - kupił
W końcu — одна дія з результатом (телефон уже є). Доконаний вид: kupił. - zadzwonił
Nagle — раптова одноразова дія. Доконаний вид: zadzwonił. - Kupiłeś
Мама питає про конкретний результат: чи молоко вже куплене. Доконаний вид: kupiłeś. - piszę
Właśnie — дія відбувається зараз. Теперішній час буває лише в недоконаного виду: piszę. Napiszę — це майбутнє. - sprzątał
Przez godzinę — важливий процес, скільки він тривав. Недоконаний вид: sprzątał. - wziął
Одна завершена дія в ряду подій (na koniec). Доконаний вид: wziął. - czyta
Teraz — дія відбувається зараз. Недоконаний вид: czyta. Przeczyta — це майбутнє. - przeczyta
Do końca miesiąca — обіцянка про майбутнє, коли книжка буде прочитана. Доконаний вид: przeczyta. Czyta — це теперішній час, тут він не підходить. - pije
Zawsze — дія повторюється щоразу. Недоконаний вид: pije. - uczyć
Після będzie — лише недоконаний вид: będzie się uczyć. «Będzie się nauczyć» — помилка.