Орфографія · A1–B1

Ó czy u? Rz czy ż?

Ó і u в польській звучать однаково, rz і ż — теж. На слух їх не розрізнити, тому допомагають правила. Спершу таблиця, потім короткий текст, щоб перевірити себе.

Ó чи u

ó

Коли в іншій формі слова або в спорідненому слові звучить o.

stół — stołu, wóz — wozy, nóż — noża, Kraków — Krakowa

ó

У закінченні -ów (кого? чого? у множині), у назвах міст на -ów і в частині слова -ówka.

domów, Polaków; Tarnów, Rzeszów; złotówka, kreskówka

ó

Без правила, треба запам'ятати.

góra, król, ogórek, późno, wróbel

u

На початку слова.

ucho, ulica, uczeń, umowa

Винятки: ósemka, ów, ówczesny і форми від osiem.

u

У частинах слова -uje, -unek, -utki, -uszek, -uch.

kupuje, maluje, rachunek, cieniutki, kwiatuszek, maluch

u

У кінці слова.

tu, mu, w domu, Kasiu

Rz чи ż

rz

Коли в іншій формі слова або в спорідненому слові звучить r.

na rowerze — rower, Piotrze — Piotr, w teatrze — teatr, kolorze — kolor

rz

Після p, b, t, d, k, g, ch, w.

przyjaciel, brzuch, trzeba, drzewo, krzesło, grzyb, chrzan, wrzesień

Винятки: після d іноді ż (dżem, dżungla, dżinsy); у деяких словах sz (pszczoła, pszenica, kształt).

rz

У назвах професій на -arz, -erz.

malarz, kucharz, pisarz, żołnierz, rycerz

ż

Коли в іншій формі слова звучить g, z, s або dz.

drożej — drogi, wożę — wozić, wyżej — wysoki, książka — księga, księża — ksiądz

ż

У запозичених словах на -aż і в словах на -ież.

garaż, masaż, pejzaż; młodzież, odzież

Але talerz, kalendarz, kołnierz — через rz.

rz / ż

Без правила, треба запам'ятати.

rzeka, rzecz, rzadko; żaba, żona, żyć, żart

Перевір себе

Виберіть правильну літеру в кожному пропуску. Пояснення до всіх відповідей з'являться після перевірки.

Sobota w Krakowie

W sobotę Ola pojechała z c1rką do Krakowa. Rano było chłodno, więc obie włożyły ciepłe 2brania. Na Rynku kupiły t3y obwarzanki i 4ółte tulipany. Potem poszły nad Wisłę. Na b5egu wiał wiatr, prawie jak nad mo6em. Wieczorem odwiedziły znajomego leka7a. Od niedawna prac8je w szpitalu niedaleko Rynku. Na kolację podał pierogi z kapustą i dużo ogórk9w. — To był m10j najlepszy dzień! — powiedziała dziewczynka. — Mo11e wrócimy tu jeszcze raz? Do pociągu wsiadły p12ed 13smą. Ola położyła baga14 na półce, a mała od razu zasnęła jak mal15tki kotek. Ola też czuła się bardzo dob16e.